 |
Ders Çalışmanın ve Öğrenmenin Kolay Bir Yolu Var mı!
Saatlerce çalışma masanızdan kalkmadan sınava hazırlanıyorsunuz ya da
ödevi yetiştirmeye çalışıyorsunuz. En yakın arkadaşınızsa son akşamını
film seyrederek geçiriyor ve başarılı oluyor.-İnanılır gibi değil!
Siz de başarabilirsiniz.
Sorun; çalışmanın ve öğrenmenin yollarını bilmemenizden kaynaklanabilir.
Ele aldığımız "Çalışmanın ve öğrenmenin yolları" , sizlerin bilinçli
çalışmanızı yardımcı olacak .
VERİMLİ ÇALIŞMA VE ÖĞRENME YOLLARI
Uzman Psikolog Şule Çelik
egitim.com İçerik Sorumlusu
Olumlu ve yeterli ortama sahip olmalarına rağmen, bazı öğrencilerin
başarısız olmalarının nedeni; verimli çalışma ve öğrenme yollarını
bilmemeleridir. Verimli çalışma ve öğrenme yollarını bilmek her öğrenci
için ihtiyaçtır.
Öğrenme Nedir
Öğrenme İlkeleri
Planlı Çalışınız
Çalışma Zamanını İyi Ayarlayınız
Çalışma Yerinizi Belirleyiniz
Dikkatin Çalışma Konusu Üzerinde Yoğunlaşması
Anlama Gücünün Geliştirilmesi
Öğrenme Nedir
Öğrenmenin sınırı yoktur, yaşam boyu devam eder.
Öğrenme davranışların değişmesidir. Bilmediğimiz bir bilgiyi bilir hale
gelmemiz, yapamadığımız bir etkinliği uygula duruma gelmemiz bir
öğrenmedir. En yalın tanımla öğrenme, bilebilme, yapabilmedir. Öğrenmenin
sınırı yoktur, yaşam boyu devam eder. İnsanoğlu her şeyi bilmek doğaya
hakim olmak ister. Bugünkü uygarlığı da insanın öğrenme merakı
yaratmıştır.
İnsanın bilinçli bir varlık olarak neyi, niçin ve nasıl yapacağını bilmek
hem hakkı hem de insan olma sorumluluğunun gereğidir. Öğrenme işinin
zaman, amaç, merak ve irade ile yakın ilgisi vardır. İrade ve zamanın
nasıl kullanılacağını bilmek, öğrenme yollarını bilmektir. Orta öğretim
programlarına alınan ders konuları planlı çalışma alışkanlığını edinen
öğrencilerin başarabilecekleri düzeydedir.
Öğrenme İlkeleri
Öğrenme bir amaca yönelik olmalıdır. Amaçsız öğrenme olamaz. Amaçlı
çalışma aynı zamanda öğrenmeye karşı bireyde istek uyandırır.
Öğrenme tecrübeye dayanmalıdır. Tecrübe ile öğrenilen bilgiler öğrencinin
benliğini sarar ve aynı zamanda manevi bir haz duygusu oluşturur.
Öğrencinin kendine güvenini arttırır.
Öğrenme isteğe bağlı olmalıdır. Bu istek de öğrenilecek konunun ana
hatlarının önceden kavranmış olması ile yakından ilgilidir.
Planlı Çalışınız
Başarılı olmak için planlı çalışmak gerekmektedir. Planlı çalışmak bir işi
parçalara bölüştürmek sonunda da zamanlara paylaştırılan işi
gerçekleştirmektir. Plan sizi belli zamanlarda belli işleri bitirmeye
zorlayacaktır ve bu plan doğrultusunda çalışan öğrencinin başarısı mutlaka
artacaktır.
Planlı çalışabilmek için, günlük zaman cetveli hazırlamak ilk adımdır.
Günlük plan sadece çalıştığınız konularda değil günlük diğer
çalışmalarınızın, dinlenme, eğlenme konularınızın neler olacağını, bunlara
ne kadar zaman ayıracağınızı da göstermelidir. Belirlediğiniz bu zaman
çizelgesini kullanmak kolay iş değildir, özellikle başlangıçta bu konuda
kendinizi zorlamanız gerekmektedir. Kısa süreli bu sıkıntılarınızın,
ileride sizi bekleyen mutlu, başarılı ve doyurucu yıllar için yatırım
olduğunu düşünmek sizi çalışmaya yönlendirebilecektir. Alışkanlık oluşmaya
başladığında ise belli zamanlarda belli işleri yapmadığınızda duyacağınız
sıkıntı, düzenli çalışma alışkanlığının pekişmesine neden olacaktır. En
önemli nokta hazırladığınız planınızı, zorunlu olmadıkça günü gününe,
saati saatine hiç değişiklik yapmadan, herhangi birini atlamadan
gerçekleştirebilmektir.
Çalışma Zamanını İyi Ayarlayınız
Çalışmanızı en kolay öğrendiğiniz, dikkatinizi en kolay toplayabildiğiniz
saatlerde gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Yalgın görüşe göre yarım saatten az bir çalışma verimsizdir. Yarım saatten
kısa süreler, bir kitabı karıştırmak, liste yapmak gibi işler için
kullanılabilir. Verimli çalışma için en yararlı zaman dilimleri birer
saatlik sürelerdir. Ancak bir yazı yazma, ödev hazırlama gibi çalışmalar
için iki üç saat ayrılabilir. Çalışmanızı en kolay öğrendiğiniz,
dikkatinizi en kolay toplayabildiğiniz saatlerde gerçekleştirmeniz
gerekmektedir. En verimli saatler, bir çok insan için sabah saatleridir.
Zamanınızı planlarken; başkasını örnek almak yerine, kendi yetenek, ön
bilgi, beceri, tutum ve ihtiyaçlarınızdan yola çıkmanız daha yararlı
olacaktır.
Bir öğrenci için okul saati dışında iki saatlik dinlenme süresi uygun
görülmektedir. Bu saatleri sosyal faaliyetler, sohbet, dinlendirici okuma,
resim, müzik, spor ve koleksiyon çalışmalarının biri ya da birkaçı ile
doldurabilirsiniz. 40-60 dakikalık etkili bir çalışmadan sonra 5-15 dakika
kadar dinlenmek gerekmektedir. Kısa dinlenmelerde dikkatin dağılmaması
için çalışma yerinden fazla uzaklaşmamak gerekmektedir.
Çalışma Yerinizi Belirleyiniz
Masası, sandalyesi, ısısı, ışığı ve gürültüden uzak bir odanızın bulunması
başarı kazanmada önemli ölçüde rol oynar. Eğer evde özel bir çalışma odası
yoksa, günlük odadan bir köşeyi çalışma yeri olarak ayırmak gerekmektedir.
Ders kitapları, yardımcı kitap ve diğer araç gereçleri rahatlıkla
alınabilecek bir yerde bulundurmak kolaylık sağlayacaktır.
Ders çalışırken mutlaka masa başında oturulmalıdır. Yatarak ya da
ciddiyetten uzak bir ortamda ders çalışmak başarısızlığa neden olur. Eğer
evde bir çalışma ortamı yok ise okul kitaplığının belli bir köşesi çalışma
yeri olarak kullanılabilir.
Dikkatin Çalışma Konusu Üzerinde Yoğunlaşması
Çalışmaların verimli olabilmesi için dikkatin çalışma konuları üzerinde
yoğunlaştırılması önemlidir. Bunun için:
a- Dikkatin dış uyarıcılardan mümkün olduğu kadar uzak tutulması ve bu
amaçla çalışma yerinin ve ortamının iyi seçilmesi,
b- Not alınması,
c-Güçlü amaçlar seçilmesi,
d-Ele alman konunun günlük yaşamla bağlantısının kurulması gerekmektedir.
Anlama Gücünün Geliştirilmesi
Öğrenmek, anlamak demektir. Anlama gücünün geliştirilmesi için konunun
dikkatle okunması, öğrenilenlerin eski bilgiler ile benzerlik ve
bağıntısının kurulması, örneklere dikkat edilmesi, okunulan konunun ana
fikrinin ortaya çıkarılması hususları üzerinde durulması gerekir. Not :
Aşağıdaki başlıklar ayrıca sayfanın yanında kutu içinde yer alsın Bütün,
Parça-Bütün Yöntemi A. İnceleme, B. Sorular oluşturma, C. Okuma, D.
Hatırlama ve özetleme, E. Tekrarlama. Bütün, Parça-Bütün Yöntemi A.
İnceleme, B. Sorular oluşturma, C. Okuma, D. Hatırlama ve özetleme, E.
Tekrarlama.
A. İnceleme:
Bir kitabın veya yazının incelenmesi o kitap hakkında genel bir bilgi
sahibi olmak demektir. Bu da kitabın adının, yazarının, basıldığı yılın,
kapağındaki tanıtıcı yazıların önsözü ile içindekilerin ve ana başlıkların
genel olarak gözden geçirilmesi ile mümkün olur. Eğer kitabın devamından
yararlanılmak isteniyor ise o zaman daha ayrıntılı bir inceleme
yapılmalıdır.
B. Sorular oluşturma:
Her kitabı veya yazıyı bir takım sorulara cevap bulmak için okumak
gerekir. Bu nedenle okumaya geçmeden önce, yapılan incelemeden de
yararlanılarak söz konusu kaynaktan cevaplan bulunabilecek sorular
belirlenmelidir. Bu sorular okuyucuyu daha dikkatli okumaya yöneltecektir.
C. Okuma:
Bir ders kitabını ya da düşündürücü bir eseri okurken beyin güçlerini
konuya yöneltmek gerekir. Okuduğunu anlamadaki başarı iyi ve hızlı
okuyabilmeye bağlıdır. Okuma sırasında niçin, nasıl, nerede, ne zaman, kim
gibi sorular okuyanın kafasında merak uyandırmalıdır. Özelden genele doğru
gitmede kitabın her bölümünün ve sonuçta tümünün ana düşüncesini bulmak
gerekir. Ele alınan konunun veya yazının en az iki defa okunması anlamanın
ön şartıdır.
İlk okumada kitap ya da yazıdaki ana ve yan düşünceleri tespit etmek
gerekir. Bu sırada not çıkarma ve satırların altını çizme gibi işlemler
yapılmamalıdır. İkinci okumada ise; ana ve yan düşünceler kesin olarak
belirlenmeli ve satır altlan çizilmelidir.
a. İyi okumak: Bütün parça-bütün yöntemindeki çalışmaları yerine getirmek
iyi okumak demektir.
b. Hızlı okumak: İyi ve etkili okuma deyince, okuduğunu anlamak ve hızlı
okumak akla gelir. Ancak hızlı okumayı engelleyen faktörler vardır.
Kavrama uzaklığının ve kesintilerinin kısa oluşu; bazı kişiler bir yazıyı
okurken bir veya daha çok kelimeyi kavrayabilirken bazıları tüm satırı
kavrayabilmektedir. Buna kavrama uzaklığı denir.
Sık sık geriye dönüş; kavrama uzaklığı ne kadar uzak olursa geriye
dönüşler o oranda çoğalır ve zaman kaybına neden olur.
Sessiz okuma alışkanlığının kazanılmış olmasıdır.
Okuma hızının geliştirilmesi için; gözlerin kusursuz olması ya da göz
kusurlarının giderilmiş olması, sözcük dağarcığını zenginleştirmek, çok
okumak, sözlük ve ansiklopedi gibi kaynak kitaplardan yararlanmayı
alışkanlık haline getirmek, yeni, yabancı ve teknik sözcükleri not etmek
ve bunları günlük konuşmalarda ve yazılarda kullanmaya çalışmak
gereklidir.
Okumayı geliştirmede ön şart iyi ve sürekli okuma alışkanlığı edinmek,
günde en az 15-20 dakikalık bir zamanı okumaya ayırmaktır. Okumayı daha
iyiye götürmek için okuldaki Türkçe ve Edebiyat öğretmenleri ile işbirliği
yapılabilir.
D. Hatırlama-Özetleme:
Okuduklarını yeniden gözden geçirmeyen hatırlamaya çalışmayanlar,
öğrendiklerinin yarısını kitabı bıraktıktan bir süre sonra
unutmaktadırlar. Bu nedenle öğrendiklerimizi unutmamak için düzenli bir
çaba göstermek zorundayız.
Gözden geçirme ve hatırlama çalışmalarınızı parça parça yürütmelisiniz.
Her başlık altındaki parçayı dikkatle okuduktan sonra durunuz,
okuduklarınızı hatırlamaya çalışınız. Eğer zamanınız sınırlı ise konunun
ana çizgilerini belirlemekle yetinebilirsiniz.
Okuduğunuz yere bakmadan o parçayı başarı ile özetleyebilirseniz o parçayı
anlamışsınız demektir.
Özetleme: Bu konuda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta okunulan
yazının özünü yakalamak ve bunu okunan yazıya bakmadan kendi sözcükleriniz
ile oluşturacağınız cümleler ile okunaklı ve kısaca yazabilmektir.
En kolay özetleme paragraf paragraf yapılan özetlemedir. İkincisi paragraf
kümelerinin özetlenmesidir. Üçüncüsü bölümlerin özetlenmesidir. En son
aşama ise yazının tümünün özetlenmesidir.
Özet çıkarırken yazıdaki planı bozmamaya, yazının amacını yitirmemeye, ana
düşüncesini ve onu destekleyen yardımcı düşünceleri belirtmeye ve yazıdaki
anlamı korumaya çalışılmalıdır.
E. Tekrarlama:
Bu aşamada, okuyup öğrendiklerinizin doğru olup olmadığını denetlemiş ve
doğru olanları pekiştirmiş olacaksınız. Doğrulama amacı ile yapacağınız
ilk iş, okuduğunuz kitap ya da yazının genel yapısını incelemektir. İkinci
işiniz kitap ya da yazı ile ilgili olarak oluşturduğunuz soruların tümünü
cevaplayıp, cevaplayamadığınızı yoklamaktır. Cevaplanması gereken yeni
sorular ortaya çıkmışsa, onları da cevaplamış olmalısınız. Üçüncü işiniz
ise kitap ya da yazıyı yeniden okumak ve notlarımızdaki eksiklikleri
tamamlamaktır.
Not alma:
a. Öğretmenin anlattıklarından özellikle ders kitabında bulunmayan
açıklamanın,
b. Bir konferansçının anlamlı bulunan düşüncelerinin,
c. Okunan kitap ya da yazıda ilginç bulunan düşüncelerin,
d. Bir gezide ilginizi çeken özelliklerin,
e. Herhangi bir anda akla gelen ilginç görüşlerin kısa sözlerle yazılması,
not alma olarak tanımlanabilir.
Yararları:
noktada
a. Konuyu kısaltarak not tuttuğunuz için ifade yeteneğiniz gelişir.
b. Öğrenilenler zamanla unutulsa bile bu konu ile ilgili notları okumakla
konuyu hemen hatırlarsınız.
c. Not tutma anında dikkat devamlı olarak bir toplandığından bilgi ve
fikirler kolayca zihninize yerleşir.
d. Tertip ve düzenleme yeteneklerinizi arttırır. e. Sizi sürekli olarak
etkin, uyanık ve gelişmeye açık tutar.
Not almada dikkat edilecek noktalar:
Not almaya başlarken tarih koyunuz.
Not tutarken belli bir plana göre hareket edilmelidir. Plan ve taslak,
notların düzenli olarak yazılmasına yardım eder. Bir konuyu bölüm ve
kısımlara ayırarak not alınız.
Notlar kısa ve özlü fikirleri kapsamalıdır.
Notlar kendi ifadelerinizle yazılmalıdır.
Notları yazarken düzenli ve okunaklı bir ifade kullanılmalıdır. |
|
|
| |
| |
|
 |
